Menderes Özel Dedektiflik ve Yazlıkta Eş Şüphesi

Şüphe çoğunlukla tek cümleyle gelir: Yazlığa gidiyorum diyor, ama orada olduğuna inanmıyorum. Menderes’te bu cümlenin iki ayrı cevabı vardır, çünkü ilçe iki ayrı yerden oluşur: Gümüldür ve Özdere’nin kıyı yerleşimi ile Görece, Tekeli ve ilçe merkezinin kent tarafı. İçinde bulunduğunuz mevsim, nereye bakılacağını belirler. Bizim yaptığımız iş, eşinizin o gün gittiği yerde görülüp görülmediğini, yanında birinin olup olmadığını ve orada ne kadar kaldığını tarih ve saatle yazmaktır. Yorum sizindir; biz o gün ne görüldüyse onu, görülmediyse onu da aynı sayfaya yazarız.

Şüphenizi nasıl anlatırsınız

Bize ulaşan cümle şuna benzer: Hafta sonu değil, hafta içi bir gün Özdere’ye gidiyor; eskiden yazın bile gitmezdi. Bu cümlede bizim için üç bilgi var: hangi gün, hangi yerleşim, hangi mevsim. Dördüncüsü, yazlığın hangi sitede ve hangi mahallede olduğudur. Gümüldür ve Özdere bir dönem kendi belediyesi olan beldelerdi, bugün Menderes’in mahalleleri ve adları önekli yazılır: Gümüldür Atatürk, Gümüldür Cumhuriyet, Özdere Cumhuriyet. Özdere’deki yazlık sözü bir mahalleyi göstermez, bir yerleşimi gösterir; sitenin adı ve mahallesi olmadan plan kurulmaz. Şüphenizin haklı olup olmadığını rapor sizin önünüze koyar, sonucu siz okursunuz.

Bu dört bilgi geldikten sonra bir de beşincisi sorulur: Eşiniz yazlığa kendi arabasıyla mı gidiyor, bir yakınının evinde mi kalıyor, sitede bir komşunun evi mi var. Bunlar bizim bakacağımız şeyler değildir, ama hangi kapının önünde durulacağını belirler. Siteye girmediğimiz için site içindeki bir komşu evi bizim için de kapalıdır; bunu baştan bilmek, raporun neden o evi yazmadığını sonradan sormamanızı sağlar.

Yazın: kıyıda

Yaz aylarında kıyı doludur ve bir yazlık sitesinin içi bizim için kapalıdır: Site kapısından içeri girmeyiz, kapalı alanda ve özel alanda gözlem yapmayız. Dışarıda görülebilen şeyler bellidir: sahil yolu, çarşı, bir kafenin girişi. Eşinizin hangi saatte o yerleşimde görüldüğü, yalnız mı yoksa biriyle mi olduğu ve ne kadar kaldığı yazılır. Sitenin içinde geçen saatler yazılmaz, çünkü görülmez; bunu önceden bilmeniz, raporu okuduğunuzda boşluğu nasıl yorumlayacağınızı belirler.

Kıyıda yazın bir de kalabalık sorunu vardır. Hafta sonu Gümüldür’ün sahil yolunda bir kişiyi görmek, kış günü aynı yolda görmekten daha zordur; bu, o gün için ayrılan saati uzatır. Bunu plana koyarız, size de söyleriz. Tek bir hafta sonu çoğunlukla yetmez; eşinizin düzeni iki hafta üst üste görülmeden her hafta aynı yere gidiyor cümlesi yazılamaz.

Kışın: kent tarafında

Kış geldiğinde yazlığa bakıma gidiyorum cümlesi başka bir anlam taşır; kıyı tenhadır, gidiş de dönüş de daha görünürdür. Kışın araştırma iki yerden birinde kurulur: Ya yazlığa gidildiği bildirilen günde kıyıda, ya da hafta içinde ilçe merkezi, Görece ve Tekeli tarafında, eşinizin iş yerinin çevresinde. Hangisinin seçileceği sizin hangi günü merak ettiğinize bağlıdır. Yazın gözlem günleri kıyıya, kışın gözlem günleri kent tarafına ağırlık verir; ikisinin bir arada istendiği durumda plan daha uzun sürer ve bunun karşılığı ücrette görünür.

Kışın kıyıda bir kişiyi görmek kolaydır, ama orada olmamasını görmek daha zordur: Siteye girmediğimiz için içeride miydi sorusuna cevap veremeyiz. Kışın yazlığa gidildiği günde eşinizi kıyı yolunda, çarşıda ya da sitenin dışında görmediysek rapor bunu yazar; gitmedi demez, görülmedi der. Aradaki fark size küçük gelebilir; raporu okuyan üçüncü bir kişi için aynı fark raporun değerini belirler.

İki mevsim, tek rapor

Yaz ve kış aynı rapor düzeniyle yazılır: Gün, saat, yer, görülen. Kıyıda görülen kişiyle kent tarafında görülen kişi aynı eşinizdir, ama raporun size söylediği şey mevsime göre değişir. Yazın orada görülmedi cümlesi yazlıkla ilgilidir; kışın orada görülmedi cümlesi iş yeriyle. İkisini karıştırmamak için raporda her günün hangi soruya cevap olduğu başta yazılır.

Eşinizin telefonuna, mesajlarına ya da aracına dokunmayız; eşinizin yanında görülen kişinin kim olduğunu ve nerede oturduğunu araştırmayız. Boşanmaya karar verdiyseniz ve artık ayrı yaşıyorsanız bu yazı sizin için değildir; ayrı yaşayan eş için adres aranmaz, ev gözlenmez. Henüz birlikteyseniz ve şüpheniz Menderes’in iki yüzünden birine düşüyorsa, eşinizden şüphe sayfasındaki il geneli yöntem burada yazılanın üstüne gelir. Menderes’in ona eklediği tek şey mevsimdir, o da raporun ilk satırında yazar.