Eşinizden şüphe ettiğinizde aradığınız şey bir hüküm değil, bir bilgidir: O saatte orada mıydı, kiminleydi, ne kadar kaldı. Evdeki düzen ile dışarıda görülen düzen birbirini tutuyorsa bunu bilmek de bir cevaptır ve yazılı olarak size verilir. Tutmuyorsa ne gördüğümüzü gün, saat ve yer bilgisiyle yazarız; gerisi size, danışmak istediğiniz kişiye ve vereceğiniz karara kalır.
Araştırmanın yeri
Eşinizin günü üç tür yerde geçer: iş yeri, ev ve ikisinin arasındaki her şey. Biz yalnız üçüncüsüne ve ilk ikisinin dışarıdan görülen kısmına bakarız. Bir iş yerinin kapısı, bir kafenin önü, bir sahil yolu, bir otopark girişi görülebilir; bir ofisin içi, bir dairenin kapısı, bir sitenin bahçesi görülemez ve biz o eşiği geçmeyiz.
İzmir’de bu eşik ilçeden ilçeye farklı yerlerden geçer. Bornova, Buca, Çiğli ve Balçova’da kampüs çevresi gözlem dışıdır; eşinizin günü oradan geçiyorsa raporun o saatleri boş kalır ve bunu başlamadan söyleriz. Karşıyaka’da ve Alsancak’ta günün büyük kısmı site içinde ya da bir plazanın içinde geçiyorsa görülebilecek olan azalır. Menderes’in Gümüldür ve Özdere tarafında, Çeşme’de ya da Urla’da geçen hafta sonları için işin ayı sonucu belirler: Yazın kalabalık bir sokak uzaktan bakmayı kolaylaştırır, kışın aynı sokak bakanı görünür kılar.
Şüpheyi nasıl bir plana çeviririz
Görüşmede şüphenizi doğuran durumu, eşinizden duyduğunuz açıklamayı ve sizi en çok düşündüren gün ya da saati anlatırsınız. Kişinin telefonu, mesajları ya da hesapları bu plana girmez; eşinizin telefonundan alınmış hiçbir bilgiyi kullanmayız.
Bu bilgiyle hangi yerin, hangi saatte, kaç gün görüleceğine birlikte karar verilir. İş, belirli bir yerin belirli bir saatte açık alandan görülmesidir; adım adım izleme bunun parçası olmadığı gibi anlatılmaz da. Eşinizin gününü baştan sona çıkarmak istenirse bu iş alınmaz.
Raporun satırları
Rapor gün, saat ve yer bilgisiyle yazılır. Her satırda eşinizin nerede görüldüğü, yanında biri varsa dış görünüşüyle o kişi, ne kadar kaldığı yer alır. Görülemeyen saat aralıkları da aynı tabloda boş olarak durur; “görülmedi” satırı “görüldü” satırı kadar bilgidir.
Yorum yazmayız. “Aldatıyor” ya da “aldatmıyor” sözü raporda yer almaz; bu sonucu siz çıkarırsınız. Raporun bir dava içinde ne anlama geleceğini danışacağınız kişi söyler; bu bizim konumuz dışındadır.
Çizginin öteki tarafı
Ayrı yaşadığınız ya da boşanmakta olduğunuz eşin bugünkü adresi ve evi için araştırma yapılmaz; bu durumda konu ayrı yaşam sürecinde bilgi sayfasında anlatılan iş yeri beyanıyla sınırlıdır. Eski partner ya da eşinizin yanında görülen kişi için adres aranmaz. Evin içine, aracın içine ya da telefona yönelik hiçbir yöntem kullanılmaz; bunlardan birini isteyen kişiye görüşmenin başında hayır deriz.
Başlarken sizden beklediğimiz
Şüphenizi utanmadan ve süslemeden anlatmanız yeter; bizim için bu sıradan bir iş görüşmesidir. Eşinizin iş adresi, günlük düzeni ve sizi düşündüren gün bilgisi elinizdeyse plan aynı görüşmede çıkar. Gün sayısı ve bedel o planın üstünden söylenir; sonradan gün eklemek isterseniz yine önce size sorulur.
Eş araştırmasında sorulanlar
Fotoğraf çekiyor musunuz?
Açık alanda, uzaktan ve ancak kişi tanınabilir biçimde görüldüğünde fotoğraf olabilir; önceden söz verilmez. Raporun asıl gövdesi yazıdır: gün, saat, yer ve görülen şey. Fotoğraf çıkmadığında bu rapora açıkça yazılır.
Yanındaki kişinin kim olduğunu buluyor musunuz?
Bulmuyoruz. Yanındaki kişinin kimliği, adresi ve işi araştırılmaz; raporda yalnızca eşinizin kiminle, nerede ve ne kadar süre görüldüğü dış görünüşüyle yazılır.
Bir günlük araştırma neyi gösterir?
Yalnızca o günü. Şüphenizi doğuran durum belirli bir güne ya da saate bağlıysa tek gün anlamlı olabilir; düzenli bir tekrar arıyorsanız iki ya da üç ayrı gün gerekir. Gün sayısını birlikte belirleriz, sonradan artırmak istiyorsanız yine birlikte karar verilir.
Şüphenizi doğuran şeyi anlatın; neyin görülebileceğini o konuşmada açıkça söyleriz.