Buca’da iki yılda üç ev değiştirmiş bir kiracının size bıraktığı son adres büyük ihtimalle artık onun adresi değildir; işe o adresle değil, kişinin Buca’nın hangi tarafında yaşamayı sürdürdüğünü gösteren izlerle başlanır. Kira sözleşmesindeki adres, taşınırken tutulan nakliyeci, çalıştığı yer, ailesinin evi; bunların hepsi birer başlangıç noktasıdır ama hiçbiri bugünkü kapı değildir.
Sık taşınan kiracı alacaklı için özel bir sorundur çünkü her taşınma, bir önceki adresi boşa çıkarmakla kalmaz, elde kalan bilgiyi de eskitir. Buca bu konuda İzmir’in zor ilçelerinden biri: Kiralık daire sayısı yüksek, mahalleler birbirine bitişik, kişi ilçe değiştirmeden iki sokak öteye taşınıp aynı pazara, aynı durağa gitmeyi sürdürebilir. Komşu ilçeye geçmediği için izi kaybolmaz; yalnız kapısı değişir.
Elinizdeki adres neden boşa çıkıyor?
Çünkü kiracının sözleşmeyi imzaladığı gün yazdığı adres, sözleşmenin adresidir; oturduğu yer değil. Sık taşınan kişi çoğunlukla sözleşmeyi bir önceki evin adresiyle yapar, sonra oradan da çıkar. Siz ikinci adrese gittiğinizde kapıda başka biri oturuyordur ve o kişi kiracının nereye gittiğini bilmez ya da söylemez. Bizim de komşuya ve apartman yöneticisine sorduğumuz bir şey yoktur; bu hem kişiyi uyarır hem de bir komşunun tahmininden adres olmaz.
Adres eskidiyse bakılacak yer değişir: Kişinin değişmeyen bağları. İş yeri, düzenli gittiği bir yer, ailesinin oturduğu ev. Bunlardan birini siz biliyorsanız iş oradan başlar; bilmiyorsanız elinizde yalnız bir ad ve bir soyad kalır ve bundan adres çıkmaz, bunu ilk mesajda açıkça söyleriz.
Buca’nın hangi tarafı?
Buca’da oturuyor cümlesi bir alan tarifi bile değildir. Şirinyer kent içinde, Konak’a bitişik; adı semt ve banliyö istasyonu adı, mahalle değil. Kaynaklar ise merkezden yaklaşık 20 km içeride, eskiden belde olan kırsal bir mahalle. İkisi de Buca’dır. Kiracının son adresi Şirinyer tarafındaysa iş kent içi bir iştir ve bir günde birkaç kapıya bakılır; Kaynaklar tarafındaysa her gidiş ayrı bir gündür ve teklif ona göre yazılır. Araya giren Buca merkezi, Tınaztepe’ye uzanan yamaçlar ve Kozağaç gibi büyük konut mahalleleri bu iki ucun arasında kalır ve kiracıların çoğu da oradadır.
Mahalle adı da aldatıcı olabilir. Buca’da Yıldız ve Yıldızlar iki ayrı mahalle; Menderes adlı mahalle Buca’da da, Gaziemir’de de var. Elinizdeki sözleşmede mahalle adı yazıyorsa sokak ve numarayla birlikte okunur, yoksa iki ayrı yere gidilmiş olur.
Adres yerine ne kullanılır?
Sık taşınan kiracıda en dayanıklı bilgi iş yeridir. Kişi evini üç kez değiştirmiş olsa da işini değiştirmemiş olabilir; Buca’daki bir atölye, Şirinyer’deki bir dükkân, bir servis güzergâhı. Siz iş yerini biliyorsanız kişinin orada çalışmayı sürdürüp sürdürmediği görülür ve araştırma o noktadan ilerler. Kişi işini de değiştirmişse ama aynı işi yapıyorsa, yeni iş yerini bulmak ad ve soyadla aramak anlamına gelir ve o yol bizim yolumuz değildir.
İkinci bilgi araçtır: Kiracının aracını tanıyorsanız bu, bir mahalle içinde kapıyı bulmaya yardım eder; araç plakasından kişi ya da adres çıkarmak ise bizim işimiz değildir ve plakayla gelen talepte bunu açıkça söyleriz. Üçüncü bilgi en zayıfıdır: Kişinin telefonu ve sosyal medya hesabı. Hesaplar kapalıysa ya da kişi konum paylaşmıyorsa buradan bir şey çıkmaz; paylaşıyorsa bile o paylaşım adres değil ipucudur ve yerinde görülmeden rapora yazılmaz.
Dördüncü bilgi, alacaklıların çoğunun elinde olduğu hâlde kullanmadığı bilgidir: Kiracının ailesi. Buca’da sık taşınan bir kiracı çoğu kez ailesinin oturduğu mahalleden çok uzaklaşmaz; aile evinin adresi sizde varsa, kişinin oraya düzenli gidip gelmesi yeni kapıya giden en kısa yoldur. Burada bakılan şey aile evinin kapısı olmaz; kişinin o çevrede görülüp görülmediğidir.
Sitede oturuyorsa
Buca’nın yeni konut alanlarında kiracı bir sitenin içindeyse görülebilen parça site kapısıdır. Site içi ve güvenlik görevlisi bu bakışın dışında kalır. Kişinin o kapıdan girip çıktığı görülürse rapor bunu yazar ve alacaklı için bu da bir adrestir; blok ve daire numarasının ne olduğu ise ancak kişinin kendisinden ya da elinizdeki bir belgeden gelir.
Kiracı Buca’dan çıkmışsa
Sık taşınan kiracının bir noktada ilçeyi de değiştirmesi olağandır; Buca’dan Gaziemir’e, Bornova’ya ya da Konak’ın Buca’ya yakın mahallelerine geçer. Bu durumda elinizdeki Buca bilgisi tamamen boşa çıkmaz: İş yeri hâlâ Buca’daysa kişi her gün buraya gelmeyi sürdürür ve görülecek yer yine o kapıdır. Yeni ilçedeki ev ise ancak sizden gelen bir ipucuyla aranır; komşu ilçeleri taramak bir yöntem değildir ve bunu vadeden bir yer sizi oyalıyordur.
Bilgi eskidikçe
Alacaklının elindeki her bilgi bir tarih taşır ve tarih eskidikçe bilginin bir kapıya çıkma ihtimali düşer. İki ay önceki adres bir ihtimaldir, iki yıl önceki adres bir başlangıç noktası bile olmayabilir. Buca’da kiracı için en doğru zaman, kişinin taşındığını öğrendiğiniz ilk haftalardır; o dönemde iş yeri, araç ve aile evi bilgileri hâlâ geçerlidir. Bunu bir acele çağrısı olarak değil, hangi bilginin ne kadar dayandığını bilmeniz için yazıyoruz.
Bizim baktığımız yer
Buca’da sık taşınan borçlu için yaptığımız iş şudur: Sizden gelen ipucunun gösterdiği yerde kişi bugün oturuyor mu, çalışıyor mu; bunu kapıdan, caddeden, iş yerinin önünden görüp yazarız. Kişinin bir kapıdan girip çıktığı görüldüyse rapor o kapıyı tarif eder; görülmediyse görülmedi der. Eski adreste başkası oturuyorsa o da yazılır, çünkü alacaklı için orada değil bilgisi de bir bilgidir.
Çizgiyi bir cümlede toplayalım: Resmî kayıt sorgulamayız, komşuya sormayız, kişiyi araçla izlemeyiz. Alacak işinde bu çizgi dar görünür ama müşteriyi koruyan da bu çizgidir; kiracıyı ürkütmeden görülen bir kapı, bir komşu dedikodusundan daha çok iş görür. Rapor elinize geçtikten sonra alacağınızı nasıl tahsil edeceğiniz ayrı bir konudur; bu site o konuda yol göstermez.
Aynı sorunun ev tarafı da var. Boşanma sonrasında ayrılmış eşinizin Buca’daki yeni adresini öğrenmek için başvuranlar oluyor; bu talep bu işin dışındadır; eski eş ve eski partner adresi aranmaz. Alacaklı olduğunuz kişi ile ayrıldığınız kişi aynı insansa bunu ilk mesajda söylemeniz ikimizin de vaktini korur.
Elinizdeki bilgi ne kadar eski olursa olsun, borçlu ve kiracı adresi araştırması Buca’da iş yeri, aile evi ya da düzenli gidilen bir yer bilgisiyle başlayabilir. Yalnız ad ve soyadla başlayamaz.
Yazıda kullanılan kayıtlar
Buca’daki eski adresi, kişinin iş yerini ve elinizdeki sözleşmeyi gönderin; hangisinin bugün hâlâ bir yere çıktığını söyleyelim.