Nişanlınızın Güzelbahçe’de kendisine ait olduğunu söylediği villanın kimin olduğunu tapu kaydı gösterir, bir dedektif göstermez; dedektifin yapabildiği, bu beyanın adres, iş ve yaşam düzeniyle tutarlı olup olmadığını evi gözlemeden ve kapıdan içeri girmeden ortaya koymaktır. Villa onun olabilir; ailesinin olabilir; kiracı olduğu bir ev olabilir; hiç var olmayabilir. Dört ihtimalin ikisi belgeyle, ikisi yerinde görülerek ayrılır.
Evlilik öncesinde mal beyanı en çok sorulan ve en az görülen şeydir. Görülmeyen kısmı baştan yazalım: Tapu, kredi, borç, miras payı kapıdan görülmez ve bunları kurumdan sorgulamak bizim elimizde değildir. Bunlar nişanlınızın göstereceği kâğıtlardır; göstermiyorsa bu kendi başına bir bilgidir.
Villa Güzelbahçe’nin neresinde?
Beyanın ilk sınavı adrestir. Güzelbahçe’de villam var cümlesi bir yer söylemez; Yalı, Mustafa Kemal Paşa ve Yelki kıyıya yakın merkez mahalleler, Çamlı, Küçükkaya ve Payamlı iç kesimde kırsal mahalleler, Siteler adı üstünde site alanıdır. Nişanlınız mahalleyi, sokağı ve kapıyı söyleyebiliyorsa o kapı yerinde görülür; söyleyemiyorsa doğrulanacak bir şey yoktur ve bunu kendisine siz sorarsınız.
Yelki’de bir ayrıntı daha var: Yelki 2009’a kadar ayrı bir belde belediyesiydi ve o tarihten eski bir tapuda belde adı geçebilir. Nişanlınızın gösterdiği belgede bugünkü mahalle adının olmaması kuşku sebebi olmayabilir; belge eski olabilir. Bunu eşlemek bizim işimiz, yorumlamak sizin.
Villa site içindeyse
Güzelbahçe’de villaların önemli bir bölümü kapılı sitelerin içindedir ve site içi gözlem dışıdır. Bu durumda görülebilen parça site kapısı ve nişanlınızın o kapıdan giriş çıkışıdır; villanın kendisi, bahçesi, kapısındaki ad görülmez. Site içinde villa beyanı için yerinde görülecek şey azalır ve bunu teklif yazılmadan söyleriz; belgeye kalan parça büyür. Nişanlınız sizi villaya götürdüyse ve içini gezdiyseniz, sizin gördüğünüz ev ile bildirdiği adresin aynı olup olmadığı bizim bakabileceğimiz tek şeydir; orada oturup oturmadığına ise ev gözlenmeden karar verilemez ve bu karar bizden gelmez.
Tapu kimin adına?
Tapu müdürlüğü kaydı verir ve bunu ilgili kişi sorar; nişanlınız kayıt örneğini size gösterebilir. Dedektifin bu kayda erişimi yoktur. Bizim bu bölümde yazabileceğimiz şey, villanın kapısında ve posta kutusunda hangi adın olduğu, nişanlınızın oraya kendi evi gibi girip çıkıp çıkmadığı, orada başka bir ailenin oturup oturmadığıdır. Benim evim denen kapıdan başka bir ailenin girip çıkması ve nişanlınızın oraya misafir gibi gelmesi raporda yazılır; yalan söylüyor yazılmaz. Yorumu siz yaparsınız.
Evin kendisi gözlenmez. Villanın önünde beklenmez, bahçesine bakılmaz, içinde kim var diye izlenmez. Görülen, yoldan bakınca görülendir: Kapı, adres yazısı, posta kutusu, nişanlınızın gelip gidişi. Bu çizgi dar görünür ama bir evlilik öncesi araştırmanın ev gözlemine dönmesi hem size hem nişanlınıza yapılabilecek en kötü şeydir.
Arsa da var diyorsa?
Güzelbahçe’de beyan edilen mal çoğu kez yalnız villa olmaz, yukarıda bir de arsamız var cümlesiyle gelir. Arsa için bakış aynıdır: Yeri söylenebiliyor mu, o yerde bir parsel var mı, üstünde ne var. Parselin kimin olduğunu kayıt söyler. Üstünde başkasının bahçesi ya da barakası varsa bu yazılır; kimin ektiği, kimin kullandığı dedektifin söyleyeceği şeyler değildir. Güzelbahçe’nin Çamlı ve Payamlı tarafındaki parseller yola bakmayabilir; o zaman görülen şey yalnız yolun bittiği yerdir ve rapor bunu saklamaz.
İş ve yaşam düzeni beyanla tutuyor mu?
Villa beyanı yalnız başına ele alınmaz; onu taşıyan bir iş ve bir yaşam vardır. Nişanlınız beyan ettiği işte çalışıyor mu, o iş yeri var mı, orada kendini nasıl tanıtıyor; bunlar iş yerinin kapısından görülür. Villa, iş ve adres birbirini tutuyorsa rapor bunu yazar. Biri tutmuyorsa, örneğin Güzelbahçe’de villa ile şu an iş arıyorum cümleleri aynı kişiden geliyorsa, bu da yazılır ve sorulacak soru size kalır. Bu bir çelişki olmayabilir; ailesinin villasında oturan ve iş arayan biri olabilir. Rapor bunu çözmez, siz nişanlınıza sorarak çözersiniz.
Nişanlınızın işi Güzelbahçe dışındaysa, örneğin Konak’ta bir ofiste ya da Narlıdere’de bir dükkândaysa, iş yeri orada görülür; villa ile iş yeri arasındaki ilişki kurulurken ilçe sınırı bir şey değiştirmez. Değişen şey, iki yere bakmanın ayrı günler istemesidir.
Nelere bakıldığını kısaca toplayalım:
- Bildirilen adreste villa var mı, kapıda ve posta kutusunda hangi ad var.
- Nişanlınız oraya ev sahibi gibi mi, misafir gibi mi gidip geliyor.
- Beyan ettiği iş yeri var mı, orada çalışıyor mu.
- Beyanlar, yani villa, iş, adres, birbiriyle tutarlı mı.
- Nişanlınızın size gösterdiği belgeyle görülen uyuşuyor mu.
Bu listenin dışında kalan her şey ya kurumun ya nişanlınızın cevabıdır. Evlilik öncesi beyan kontrolü Güzelbahçe’de bu listeyle yürür; sonuçta elinizde bir evet ya da hayır olmaz; görülenle söylenenin karşılaştırması olur. Villayı borcuna karşılık teminat gösteren bir borçlu için de aynı liste geçerlidir; orada da kayıt kurumun, kapı bizim işimizdir.
Yazıda kullanılan kayıtlar
Güzelbahçe’deki villa hakkında nişanlınızın söylediklerini ve adresini yazın; hangi parçanın belgeyle, hangisinin yerinde görülerek doğrulanacağını ayırıp söyleyelim.