Cevapları yazarken tek bir kural uyguladık: İlk cümle sorunun cevabı olsun, gerisi açıklama. Nafaka ve velayet hakkında yorum bu sitede yoktur; o konuda yalnız aşağıdaki sınır listesi var.
Nerede durduğumuzun tam listesi, bir daha aramamak için:
- Açık alanda ve uzaktan bakılır; kapalı mekân, site içi, kafe ve otel içi, kampüs, askerî alan çevresi dışarıda kalır.
- Telefon, mesaj ve hesap kayıtlarına ulaşılmaz; araca cihaz takılmaz; gizli ses kaydı yapılmaz; sahte profil kurulmaz.
- Kurum kayıtları sorgulanmaz; ad soyaddan ya da plakadan adres çıkarılmaz.
- Araştırılan kişiye yaklaşılmaz, konuşulmaz; komşuya ve çevresine soru sorulmaz.
- Ayrılmış eş, eski eş ya da eski partner için adres aranmaz, ev gözlenmez; ayrı yaşayan eşin sadakati araştırılmaz.
- Kendi isteğiyle giden yetişkinin ya da koruma ihtimali olan kişinin yeri aileye bildirilmez.
- Çocuğun teslim edildiği an gözlenmez; çocuk ve öğrenci gözlenmez.
- Fotoğraf ya da kayıt sözü verilmez; sonuç sözü verilmez.
- Büro adresi, şube ve ofis iddiası yoktur; İzmir dışındaki saha için söz verilmez.
Sorular ve cevapları
Özel dedektiflik tutmak yasal mı?
Yürürlükteki kurallar içinde, açık alanda ve uzaktan yapılan gözlem ile yazılı rapor vermek yasaldır; sınırı aşan şey, yöntemdir. Telefon kaydı almak, mesaj okumak, araca cihaz takmak, bir hesaba girmek, kapalı alana girmek ya da kurum kayıtlarını izinsiz sorgulamak bu çerçevenin dışındadır ve hem yapanı hem yaptıranı sorumlu kılar. Biz bunların hiçbirini yapmayız; bizden bunu isteyen kişiye görüşmenin başında hayır deriz. Kanun numarası ve madde yazmıyoruz; sınırın kendisi yeterince açık.
Türkiye’de özel dedektif var mı?
Var; ama dedektifliğe özgü bir meslek ruhsatı ya da resmî bir unvan yok. Bu işi yapanlar, her işletme gibi vergi kaydıyla çalışır ve yetkisi bir vatandaşın yetkisiyle aynıdır: Açık alanda bakabilir, gördüğünü yazabilir, kayıtlara giremez, kimseyi sorgulayamaz. Size “yetkili dedektif” ya da “devlet onaylı” dendiğinde bu sözün bir karşılığı yoktur. İzmir’de de durum budur ve bu sitede böyle bir iddia bulamazsınız.
Dedektif tutanların yorumları gerçek mi?
Bir kısmı gerçektir, bir kısmı değildir ve bunu yorumun kendisinden ayırt etmek güçtür. Yorumun tarihi, yazanın hangi hizmeti aldığını söyleyip söylemediği ve övgünün neyi övdüğü okunmalıdır; “çok ilgililer” cümlesi sizin sorunuza cevap vermez. Daha iyi bir ölçü var: Kendi sorunuzu sorun ve cevabın ne kadar açık olduğuna bakın. Bu sitede yorum bölümü yoktur; bizi ölçmek için aynı yolu kullanın.
Raporu mahkemede kullanabilir miyim?
Raporu nasıl kullanacağınız size kalmıştır; biz raporun orada ne yapacağını söylemeyiz ve bu konuda söz vermeyiz. Rapor görüleni gün, saat ve yer bilgisiyle yazar, yorum içermez. Değerlendirme mahkemenindir; bu tek cümle, bu sitede o konuda söylediğimiz her şeydir.
Telefon numaranız neden sayfada yazmıyor?
Numara yalnız Ara düğmesinde durur; düğmeye dokunduğunuzda telefonunuz aramayı başlatır, masaüstündeyseniz karekod telefonunuzda aynı düğmeyi açar. Böylece numara otomatik toplayıcıların eline geçmez ve sizi arayan olmaz; aramayı yalnız siz başlatırsınız. WhatsApp için de aynı düzen geçerlidir.