Bayındır Dedektif Araştırması: Kooperatif Arsası mı Kişi Parseli mi

“Yapı kooperatifi arsası, temeli atılmış” diye bir ilan gördünüz; bir başkası tek tapu, köy içi diyor. Bayındır’da aranan iki ilan dili tam da bu ikisi ve aralarındaki fark fiyatta değil, kimden ne aldığınızda. Birincisinde satın aldığınız şey bir kooperatifteki paydır, ikincisinde parselin kendisi. İkisi de olur; ama ikisinde de satan kişinin kim olduğu ilandan okunmaz, bir de ilan arsanın bugün ne durumda olduğunu söylemez: Temel atılmış olabilir, yıllardır öyle duruyor da olabilir.

İki durum, iki yol

Tablonun sol sütunu uzun görünüyor, çünkü kooperatif payı alırken ortada iki ayrı muhatap var: Size satan kişi ve o kişinin ortağı olduğu kooperatif. Satan kişi ortaklığını belgeliyor olabilir; kooperatifin kendisi çalışmıyor, yönetimi dağılmış, adresinde kimse yoksa aldığınız pay bir arsaya hiç dönüşmeyebilir. Bunu kooperatif size söylemez; adresine gidip bakan biri söyler.

Sağ sütunda muhatap tektir ama soru değişmez: Sizinle konuşan kişi tapudaki kişi mi? Bayındır ilanlarının bir bölümü tek tapu diye başlıyor ve bu söz, parselin başka ortağı olmadığını anlatmak için yazılıyor; satıcının malik olduğunu anlatmaz. Malik olup olmadığını satıcının rızasıyla tapu gösterir; biz yalnız kişinin kendini nasıl tanıttığını ve gösterdiği yerin ilandaki yer olup olmadığını yazarız.

İlan başlığındaki üç ad

Zeytinova. İlanda Zeytinova yazması yerin zeytinlik olduğu anlamına gelmez; Zeytinova Bayındır’ın bir mahallesi ve 2008’e kadar kendi belediyesi olan bir beldeydi. Aynı yıl Çırpı belediyesi de kapandı. Eski senette belediye adı yazabilir; kayıt bugün Bayındır tapusundadır.

Tire, Torbalı. Bayındır için açılan ilanların başlığında komşu ilçe adları da geçiyor. Parsel hangi ilçedeyse tapu oradadır; ilan iki ilçe arası diyorsa ilçe sınırı tapu kaydından sorulur, satıcıdan değil.

Köy içi. Bu söz parselin yerleşim içinde olduğunu anlatmak için yazılır; bugünkü kayıtta köy diye bir yer yoktur, mahalle vardır ve eski senetteki köy adı o mahalleyle eşlenir.

Bu üç ad işi değiştirmez, yalnız doğru kapıya götürür. Bayındır’da arsa ve bahçe işinin bütün çerçevesi, satıcı doğrulamasından rapora kadar, daire ve arsa alırken sayfasında.

Arsa işi dışında, evleneceği kişinin Bayındır’daki iş beyanı ya da adresi eskiyen bir borçlu için arayana da aynı ölçü işler: O yerde o kişi var mı, yok mu? Bunun cevabını hiçbir kurum vermez; gidip bakan biri verir.