İzmir’de Yatırım İçin İkinci Daire: Kiracılı ve Projeden

Kendiniz oturmayacağınız bir daireyi almak, oturacağınız daireyi almaktan daha az duyguyla ve daha çok soruyla yapılır. Bayraklı’da, Karşıyaka’da ya da Bornova’da ikinci bir daireye bakan kişi iki ilan türüyle karşılaşır: içinde kiracısı olan daire ve henüz bitmemiş projeden daire. İkisinde de sorular farklıdır ve ikisinde de yerinde görülebilen şeyler sınırlıdır.

Kiracılı daire

İlanda “kiracılı” yazan dairede size bir kira sözleşmesi gösterilir ve sözleşme bir belgedir; kiracının o dairede yaşıyor olması ise görülebilen bir şeydir. Dairenin kapısından her gün birinin girip çıktığı, aynı kişinin birkaç ayrı günde görüldüğü ve bina girişinde o daireye ait bir yaşam izi bulunduğu yerinde bakılarak yazılır. Sözleşmedeki adla kapıdaki kişinin aynı kişi olup olmadığı görülemez; biz kiracıyla konuşmayız ve kimliğini sormayız.

Sözleşmenin kim adına yapıldığı, kiranın gerçekten ödenip ödenmediği ve dairenin üstünde bir şerh olup olmadığı tapu ve satıcının göstereceği belgelerden okunur. Yerinde görülenle belge birbirini tutmuyorsa bu, alım kararını değiştirecek bir bilgidir ve raporda yer alır.

Projeden daire

Henüz bitmemiş bir binadan daire alırken ilk soru şantiyenin bugün ne durumda olduğudur. Dışarıdan görülen şey nettir: Kaç kat çıkılmış, çalışan var mı, malzeme giriyor mu. Satış ofisindeki kişinin projeyi yapan firmanın kendisi mi, yoksa satıcı adına konuşan bir aracı mı olduğu da görüşme biçiminden değil, yerinde görülenden anlaşılır. Bitmiş bir dairenin görülemeyeceği açıktır; kat planı, teslim tarihi ve sözleşme şartları satıcının belgesiyle kalır, bizim raporumuzla değil.

Satıcı adına konuşan kişi

Her iki ilan türünde de satıcı tarafında konuşan kişi malik, vekil ya da aracı olabilir. Yerinde görülen şey, bu kişinin o daire ya da o şantiyeyle ilişkisidir: Oraya giriyor mu, orada tanınıyor mu, aynı kişi başka ilanlarda da aynı yeri satıyor mu. Yetkinin kendisi vekâletname ve tapu kaydıyla ispatlanır; bunu satıcıdan ve tapudan istersiniz.

Bu yazıda olmayan şey

Getiri hesabı, kira çarpanı, “alınır mı” sorusu ve bölge tahmini bu yazıda yoktur ve raporda da olmaz. Yatırım kararı sizindir; bizim payımız, karar verdiğiniz dairenin ilanda okuduğunuz daire olup olmadığıdır. Arsa ve daire araştırmasının genel çerçevesi ilgili hizmet sayfasında.