Önce sınırı yazalım: Bu yazı öğrencinin kendisini gözlemek için değildir. Çocuğunuzun nereye gittiği, kiminle görüştüğü, derse girip girmediği araştırılmaz ve bu konuda gelen istekler alınmaz. Doğrulanan şey evdir: İlanı veren kişi, bina, sokak ve dairenin gerçekten kiraya verilmek üzere boş olup olmadığı.
Uzaktan bulunan ilan
Başka şehirde yaşayan veli ilanı telefondan görür, ev sahibiyle telefonda konuşur ve çoğunlukla evi görmeden ilk ödemeyi yapması istenir. İzmir’de öğrencilerin yoğun olduğu Buca, Bornova, Çiğli, Konak ve Balçova’da bu ilanların sayısı yaz sonunda artar ve aynı daire birden çok ilanda, birden çok kişi tarafından verilebilir.
Yerinde görülen şeyler şunlardır: İlandaki adreste o bina var mı, dairenin perdesi ve balkonu boş bir daireye mi işaret ediyor, bina girişinde ilanı veren kişinin adı ya da bir yönetim ilanı var mı, ilanı veren kişi binaya girip çıkıyor mu. Dairenin içine girilmez; içini çocuğunuz ya da siz gezersiniz. Kira sözleşmesini ve tapu kaydını yine siz istersiniz.
İlanı veren kişi
Ev sahibi, emlak aracısı ya da yalnız bir aracı. Bu üçünün telefondaki sesi aynıdır. Kişinin o binayla ilişkisi yerinde görülür: Oraya gidiyor mu, binada tanınıyor gibi mi davranıyor, aynı kişi aynı sokakta başka daireler de gösteriyor mu. Kişiyle biz konuşmayız; konuşan sizsiniz ve sorularınızı telefonda sorarsınız.
Sokak ve bina
Sokağın gündüz ve akşam hâli aynı değildir; iki ayrı saatte bakılır. Binanın girişi, aydınlatması, kapının kilitli olup olmadığı, çevredeki dükkânlar dışarıdan görülenle yazılır. Bunlar bir “güvenli” ya da “güvensiz” hükmü değildir; siz çocuğunuzla birlikte okuyup karar verirsiniz.
Rapor
Rapor kısa tutulur: adres, bina, daire, ilanı veren kişinin binayla ilişkisi ve iki ayrı saatte sokağın görünüşü. Kampüs çevresi araştırmaya dâhil değildir ve orada durulmaz. Genel çerçeve daire ve arsa araştırması sayfasındadır; öğrenci evi için işin tamamı bir gün sürer ve bedel ona göre söylenir.