Karaburun Özel Dedektif: Adres İzmir’de mi İstanbul’da mı

Adres satırında Karaburun yazıyorsa önce ili okuyun: İzmir’in kuzeybatı ucundaki Karaburun bir ilçe, İstanbul Arnavutköy’deki Karaburun bir mahalledir ve ikisi arasında ülkenin bir ucundan öbürüne yol vardır. Adres tespiti ilçe adıyla başlamaz, il ve mahalleyle başlar; yanlış ildeki Karaburun’a giden bir gün boşa gider, o günü kimse geri vermez.

İlan ve kayıt hangi ilde

Karaburun’da arsa diye arayan iki ayrı alıcı kitlesi var; biri İzmir’i, öbürü İstanbul’u düşünüyor ve ilan siteleri ikisini aynı sayfada karıştırabiliyor. Elinize gelen ilanda il yazmıyorsa fiyat sizi aydınlatmaz; ilan sahibine mahalleyi sorarsınız. Aynı karışıklık bir borçlunun verdiği adreste de olur: Karaburun’a taşındım cümlesi, siz sormadıkça il söylemez. Kişinin işi ya da ailesi hangi ildeyse adres de büyük olasılıkla o ildedir, ama bunu varsaymak yerine ipucunun kendisine bakmak gerekir.

Yarımadanın ucunda adres

İzmir’in Karaburun’una kent içinden kara yolu yaklaşık 100 km’yi bulur; Mordoğan merkeze daha yakındır, ilçe merkezi ise yolun sonundadır. Bu uzaklık gidilmez anlamına gelmez, işin kaç güne yayılacağını belirler. Mordoğan’daki bir adres ile ilçe merkezindeki bir adres aynı güne sığar; Karaburun’a bir de kent içinde ikinci bir adres eklenirse plan iki güne çıkar ve bunu başta söyleriz. Yarımadanın kuzey ucundaki Küçükbahçe, Sarpıncık ya da Parlak gibi mahalleler merkezin de ötesindedir; bu mahallelerden biri için gün ayrı planlanır.

Mordoğan bir dönem kendi belediyesi olan ayrı bir beldeydi, bugün Karaburun’un mahallesi. Eski bir sözleşmede, zarfta ya da nüfus kaydında Mordoğan Belediyesi ya da yalnız Mordoğan yazabilir; kayıt bugün Karaburun’dadır. Elinizdeki kâğıt eskiyse mahalle adı değişmemiş olsa bile belediye adı değişmiştir, bu da adresin bugün nerede arandığını etkiler.

Hangi bilgiyle başlar

Ad soyaddan ya da telefon numarasından adres çıkarmak bizim yöntemimiz olmaz. Elinizde olması gereken şey bir ipucudur: eski bir adres, kira sözleşmesindeki satır, kişinin iş yeri, bir telefon numarasının bağlı olduğu dükkân. İpucunun gösterdiği yere gider, o adreste kişinin oturup oturmadığına ya da çalışıp çalışmadığına bakarız. Karaburun’da bu bakış çoğunlukla gün içinde dışarıda geçer: bahçe kapısı, dükkân önü, mahalle yolu. Kapalı alan, bir sitenin içi ve bir evin bahçesi bu bakışın dışında kalır.

Borçlunun Karaburun’da bir evi olduğunu duydunuz, ama elinizde ne mahalle ne sokak var: bu durumda iş başlamaz, çünkü başlayacağı bir yer yoktur. Mahalle ve sokak gelince başlar. Elinizdekinin yeterli olup olmadığını borçlu ve kiracı adresi sayfasındaki ölçüyle kendiniz de görebilirsiniz; Karaburun’da ona eklenen tek şey il satırı ve yoldur.

Rapor ne söyler

Rapor, hangi gün hangi saatte adreste ne görüldüğünü yazar. Kişi görüldüyse görüldüğü yazılır, görülmediyse o da yazılır; iki gün üst üste görülmeyen biri için orada oturmuyor cümlesi yazılmaz, çünkü iki gün bunu söylemez. Kaç gün bakılacağını siz belirlersiniz; biz her günün ücrete ne eklediğini baştan söyleriz. Yarımadada ikinci gün çoğunlukla ilk günden ucuza gelmez, çünkü yol her gün yeniden gidilir; bunu bilerek karar vermek, raporu okurken günleri saymaktan daha kolaydır.